Tabakspreventie: wat houdt jongeren van de sigaret?

Als er een displayban is (tabak niet langer zichtbaar uitgestald in de verkooppunten), dan zullen er minder kinderen gaan roken. Een meta-analyse bevestigt dit.

In Australië neemt het aantal adolescenten dat nooit begonnen is met roken voortdurend toe.  Vandaag zijn er nog slechts 3,4% dagelijkse rokers in de leeftijdsgroep 12-17 jaar.

Het kader van de WHO en de FCTC zijn geschikt om na te gaan welke maatregelen in Australië genomen werden en welke invloed ze hadden op roken bij jongeren. In Australië gaat het over stijgende tabakstaksen, rookvrije omgevingen, publiekscampagnes, veranderingen in tabaksverpakkingen en het verminderen van de toegang van adolescenten tot het product. Maar voortdurende inzet blijft nodig om marketingstrategieën te counteren en deze lage cijfers ook laag te houden, volgens dit onderzoek.

Volgens een onderzoek in 50 Amerikaanse steden kunnen een groter aantal tabaksverkooppunten bijdragen aan levenslang roken door jongeren. Verschillende elementen hangen samen met het idee dat tabak makkelijker beschikbaar is. Meer verkooppunten werden positief geassocieerd met  ‘perceived availibility’ van tabak en negatief met de handhaving van tabakswetten voor minderjarigen. Verkoop zonder leeftijdscontrole werd geassocieerd met een grotere ‘perceived availability’ en minder ‘perceived enforcement’.  De handhaving van tabakswetten voor minderjarigen werd positief geassocieerd met ‘perceived enforcement’.

Hoe voorkom je in een gezin dat kinderen gaan roken? Met gezinsinterventies alleen of beter in combinatie met schoolinterventies? Gezinsinterventies zijn in ieder geval een effectieve aanpak, zeker als de ouders betrokken zijn en duidelijke grenzen stellen, volgens een systematische review en meta-analyse. Een meta-analyse van 288 schoolprogramma’s die middelengebruik willen voorkomen en verminderen toont aan dat het programma goed moet aansluiten bij de ontwikkelingsfase van de doelgroep. Dat ‘peer interventions‘ in tabakspreventie werken kan  volgens een andere meta-analyse niet overtuigend aangetoond worden.

In buurland Nederland en in Groot-Brittannië zijn een aantal campagnes gestart om roken bij jongeren te ontmoedigen: de ‘Eigenlijk best gek, hé’-campagne van de Nederlandse KWF Kankerbestrijding,  een campagne van Public Health Wales en een Schotse campagne die een rookvrije generatie in 2034 als doel heeft.

Het Trimbos-instituut is gestart met een rookstopsoap. Elke dag beginnen er 100 kinderen met roken in Nederland. 10% van hen wil binnen een maand weer stoppen. Hoe doe je dat?